Dunning ve Kruger isimli iki bilim insanı, bu konuyu araştırmaya karar vermişler ve çalışmalarının neticesinde görmüşler ki, insanlar bir konuda azıcık bilgi sahibi olunca, allame-i cihan kesilip her tarafa emirler yağdırmaya, yorumlar yapmaya, hikmetli tavsiyelerde bulunmaya başlıyorlar. Prof. Sinan Canan bunu bir kitabında, "biliyoz da konuşuyoz" psikolojisi olarak isimlendirmiş.
Bu acemilerin zıttına, o alanda geniş bilgi ve tecrübe sahibi insanlar ise, yani uzmanlar veya erenler, daha tevazu sahibi oluyorlar ve önü arkası düşünülmüş sözler sarf ediyorlar. Yani bu uzmanlar sadece daha fazla bilgi sahibi olmuyorlar, neyi bilmediklerinin de farkında oluyorlar ve bu yüzden daha güvenli adımlar atıyorlar.
İşte tam da burası, elektriklerin kesildiği yer. Yenilikçi ve yaratıcı çözümler geliştirmenin yolu, mümkün olduğunca çok ve çeşitli alternatifler oluşturmak ve denemekten geçer. Dolayısıyla acemilerin yaratıcı potansiyeli, bu noktada çok daha yüksek. Uzmanlar ise, iki hastalığa maruzlar. Birincisi, yukarıda söylediğim gibi cesaretleri daha az olduğu için yaptıkları deneme ve girişimlerin sayısı çok daha az oluyor. İkincisi ise, dünyaya bakış açıları kendi uzmanlık alanlarına göre şekillendiği için olayları ve olguları kendi zihinsel süzgeçlerinin izin verdiği ölçüde algılayabiliyorlar. Yani, güneşe bakarken yeşil camın arkasından baktığınız için bir takım renkleri görememeniz gibi. Bu durumda da uzman olan kişilerin alternatifleri görme olasılıkları azalıyor. Sonuç olarak uzmanlar, daha az çeşitte alternatif oluşturabilme ve daha az girişimde bulunma gibi iki hastalığa duçar oluyorlar.
Çözüm? Açıkçası, konuyla ilgili az şey biliyor olsaydım, size bir sürü tavsiyede bulunabilirdim. Ama konuyu tartışmak isteyen olursa, kapım açık :)
"Acemi" ve "uzman" bir arada bulunmayı ve işbirliği içinde çalışmayı başarırsa, işte en güzel çözüm...! :)
YanıtlaSilolabilse... evet. Ama bu büyük bir SE
Sil