Bir pipetle su içerken, aslında ağzınızla bir vakum oluşturuyorsunuz. Suyun yüzeyi ile sizin ağzınız arasındaki yükseklik farkı ne kadar fazla olursa, ağzınızla uygulamanız gereken vakumun şiddeti de o kadar fazla olur. Mesela, alt kattaki komşunuz balkonda oturup Pazar sefası yaparken sizi de davet etti, "gel beraber bir su içelim" dedi. Siz de "gelmeye gerek yok" deyip, üç metre yukarıdan aşağıya bir pipet saldınız. Oradaki suyu içebilmek için pipetin içindeki havayı yavaş yavaş emdiniz ve pipetin içinde suyun seviyesinin yükselmesini sağladınız. Tam o sırada komşunuz size pislik olsun diye meydan okudu ve dedi ki: "komşum, bu suyu yirmi metre yukarıdan da içebilir misin böyle?"
Detaylara girmeyeceğim ama cevap hayır, yirmi metreden suyu pipetle ememezsiniz. Hatta on beş metreden de. Neden mi? Önce bir ön bilgi vermem lazım. Okul yıllarından hatırlarsınız, yüksek yerlerde su daha düşük sıcaklıklarda kaynar diye. Farz edelim ki içmeye çalıştığınız suyun sıcaklığı 20 oC. Bu sıcaklıkta suyun kaynaması mümkün mü? Evet, yirmi derecedeki suyun kaynaması mümkün. Nasıl mı? Aynen yüksek yerlere çıkarken hava basıncının düşmesi gibi siz de bu suyun üzerine etki eden basıncı düşürürseniz, yani vakum uygularsanız, o suyun kaynaması mümkün. Aynen ne gibi? Siz pipetin içindeki havayı emerken olduğu gibi.
Pipetin içindeki havayı emerek suyu pipetin içinde yükselttiğinizde, aslında suya etki eden basıncı düşürmüş oluyorsunuz. Bu şekilde basıncı ellide bire kadar düşürürseniz, önce suyun içinde kabarcıklar oluşmaya başladığını sonra da pipetin içindeki suyun fokur fokur kaynadığını görürsünüz. Bunun oluşması için de aşağıdaki suyun yüzeyi ile pipetin içindeki su seviyesi arasının 10 metre kadar olması gerekir. Yani, eğer su 20 oC'deyse, en fazla 10 metre yukarıdan bir pipetle içebilirsiniz. Eğer su yerine sıcak çayı yukarılardan içme gibi bir fantezi yapmak isterseniz, mesela 50 oC'deki çayı pipetle içip dilinizi yakmak isterseniz, en fazla 9 metre yukarıdan bu işi yapabilirsiniz.
Sonuç? Kanınızın kaynamasını istiyorsanız, üzerinize etki baskıları azaltın ve stresten kurtulun. Ya da üstünüzdeki baskılarla ve stresle mücadele etmek istiyorsanız, kanınızı kaynatacak derecede aktif ve ilgi çekici şeylerle meşgul olun.
Diğer günlükleri okumak için tıklayın
Fotoğraf: Heidi Walley
Yorumlar
Yorum Gönder