Makina Çıktı Geliii

Rahmetli dedemin kullandığı bazı ifadeler, bir çocuk olarak beni sanki yabancı milletlerden birisiyle muhatap oluyormuşum gibi hissettirirdi. Elbette ki benim henüz küçük bir çocuk olmam kaynaklı bilgi eksikliğimin de bunda payı vardı ama bunun ötesinde asıl önemli üç başka nokta daha vardı. İlki, onun bazen bizi sevmek bazen de bizi kızdırmak için söyledikleri arasında zaman zaman Rumca ve bazen de Ermenice kelimeler oluyordu. İkincisi ise, lokal kullanılan ve dedemin de kullandığı bazı Türkçe kelimeler, benim yetiştiğim şehirde yoktu. Üçüncü nokta da, dedem tamamen farklı bir zaman diliminin çocuğuydu. Teknolojik aletlerle ilgili dil, onun zamanında henüz yeterince gelişmemişti. Velhasıl bütün bu nedenlerden ötürü sevgili dedem sayesinde, ilk yabancı dil tecrübemi edinmiştim.

Bu tarz ifadelerden hiç unutmadığım bir tanesi, "makine çıktı geliii". Ankara'ya dönüş için bineceğimiz aracı beklerken, Ünye koyunun diğer yakasındaki otogardan çıkıp gelen otobüs farkedilebiliyordu. Dedem de işte o zaman bu cümleyi kuruyordu. Otobüs yerine makine demesi garibime gidiyordu ama onun bu sözünün gerçeklerin farklı bir yönüne ışık tuttuğu da ayrı bir gerçek.

Dedemin ağzından işittiğim diğer bir ifade de megayessuz. Bu ifadenin anlamını ancak 2 yıl kadar önce çözebildim. Mega, büyük ya da yüce anlamında. Yessuz ise, İngilizce'deki Jesus kelimesinin tahmin ediyorum Rum ya da Ermeni dilindeki şekli, yani İsa. Birlikte olunca Yüce İsa oluyor. Her ne kadar bu ifade günümüzün "Aman Allah'ım" ya da "Subhanallaaaah" şeklindeki hayret kullanımlarına denk olsa da,  dedem bunu tamamen anlamından bağımsız kullanıyordu. 

Bir de dedemin anneanneme takılmak için söylediği sözler vardı. Kendince artık o anda bir beste mi tutturuyordu yoksa zaten var olan bir şarkıyı mı uyarlıyordu bilmiyorum ama sözleri, Türkçe, Rumca ve Ermenice karışımı oluyordu ve içinde mutlaka anneannemin ismi geçiyordu...

Şimdi hem dedem hem anneannem rahmetlik oldu. Mekanları cennet olsun. 

Fotoğraf: Jonathan Borba